Bugün bu satırlarda paylaştığım fotoğraf, 1917 yılında basılan Yeni Düşüncelere Ait Magazine dergisinin Şubat ve Mayıs 1917 tarihli nüshaları… İkisinin de değeri, günümüz rakamlarına göre orta yollu bir servet değerinde. Neredeyse yüz yıllık, asırlık bir çınar misali, bir antikacının tozlu raflarında misafir edilen bu derginin editörleri şimdi neredeler? Bizim de aynı yolun yolcusu olduğumuz hayat yolundaki yolculuklarını tamamlamış ve menzile varmış gibi görünüyorlar.

Hayatın karanlık yanlarını aydınlatmak ve daha başarılı olabilmek için neler yapılabileceğine ilişkin yazılar var bu derginin iki nüshasında. Hayret! Bu konular, yüz yıl sonrasında, bugün bile popüler değil mi? Ya da tarih, hakikaten tekerrürden ibaretmiş gibi mi görünüyor? Bizden öncekilerin yaşadığı hayatı, biz de kendi yazgımızla yaşayıp gidiyoruz demek ki…

Peki ama biz, kimlerin hayatının karanlık yanlarını aydınlatan bir fener olabildik? Ya da kimin başarısına, başarısını artırmasına bir köprü olabildik? Elbette elimizden geldiği ölçüde, ne kadar yapabilirsek… Birinin hayatının önündeki taşı kaldırmak kadar küçük bir katkımız bile olsa, yapabildiğimiz her şey takdire değer. Sonuçlar harika olmasa bile, en azından gayret edip bir şeyleri oldurmaya çalışmak da muazzam bir emek…

Peki ya kadın ya da insan olarak, kimin hayatına bir güzellik getirdik? Geçen gün evlerine gittiğimiz Co Hanım, bir kadın arkadaşımızın yanına gidip: “Kusura bakma, senin için bu gece hiçbir şey pişirmedik,” dedi. Aklı sıra, yarım aklıyla evine misafir gelen arkadaşına değer vermediğini göstermiş oldu! Oysa başkalarına verdiğimiz değer, bizim kendi kalitemizi gösterir. Davranışlarımız bizim imzamız gibidir. Yani Co Hanım, evine gelen misafir için hiçbir şey pişirmemiş bile olsa, bunu evine gelen misafirine söylemesine gerek var mıydı ki?

Zaten Co Hanım’ın evine vardığımızda, eve gelenlerin bazılarına “hoş geldin” demeyerek ve onları sofraya davet etmeyerek tuhaf başlamıştı misafirlik. Sonra sofraya oturuldu. Birden bir kahkaha patlattı bu müthiş Co Hanım. Meğer bizim arkadaşın yüzüne konan sineği çok komik bulmuş da! Ona gülüyormuş. Yanımızda oturan, Co Hanım’ın yakın arkadaşı olan saftirik de Co’nun neye güldüğünü bize izah ediyor! Vallahi sağ ol ya… Sen demesen biz hakikaten hiç anlamadık bu sineğin nesinin bu kadar komik olduğunu!

Kadın kadının kurdu mu? Yurdu mu? O kadınınına göre değişir! Başkalarına davranışlarımız; karşımızdaki kişinin statüsüne, yaşına, eğitimine, cebindeki parasına, sahip olduğu bilmem kaç pasaporta göre değil; bizim insanlığımızın, bizim ailemizin, geldiğimiz kültürün ve aldığımız eğitimin kalitesine göredir. Başka bir hemcinsini bir topluluk içinde değersizleştirmeye çalışan Co’nun yaptıkları, kendi kartvizitidir.

İnsanlar arası ilişkilerde, bulunduğumuz yerde daha azınlıkta olanlara gösterdiğimiz saygı, bizim medeniyet seviyemizi gösterir. O yüzden Co Hanım da sadece kendine yakışanı yaptı, yapsa yapsa! Kumaşında ne varsa, onu yapacak elbet… Bu arada, Co ve patronların da olduğu şu meşhur WhatsApp gruplarından bizim de var. Sözüm ona, bu sivri zekâ Co, bir arkadaşımızı yazışmalardan engellemiş. Ama sanki hiç öyle yapmamış gibi, patronlara şirin gözükmek için, engellediği bu kişinin doğum gününü kutlayan özlü sözler yazmış grupta!

Ay canım canım… Ne kadar da düşünceli gözüküyor patronlara karşı tribünlere oynarken! Birilerinin arkasından konuşmalar, birilerine yokmuş gibi davranmalar… Co gibi, bilmem neredeki kurumun kadın yöneticisi gibi birine, ne kazandırabilir bu üstüne basıp küçümsediği insanlar? Yahu insanın biraz sosyal zekâsı ve öngörüsü de olmaz mı Co? Herhalde yaptıklarının sana neler kaybettirebileceğini de hesap etmeliydin!

Ya da nasıl ezilmiş bir çocukluk, gençlik geçirmiş ki bu kadar başkalarını değersizleştirmekten ve bütün bu ucuz akıl oyunlarını oynamaktan medet umuyor? Biri yaptıklarını yüzüne vurduğu zaman da: “Ay ben hiç öyle yapmak istemedim ki!” modunda salağa yatıp, karşısındakini suçlu duruma düşürüp: “Özür dileyin benden ya!” modunda manipülatif davranışlarla, karıştırdığı ortamlarda çığlık çığlığa insanları birbirine düşüren biri olmakla ne kazandın Co?

Kendi güzele doyulur da huyu güzele doyulmazmış. Yani güzellikte bir yere kadar… Ne kadar insanlığın varsa, o kadar güzelsin aslında. Başkasının ağzına zehir, kalbine acı, gözlerine yaş ve insanlar arasına kavga ve nifak tohumları ekmiş olmanın, senin hayatına nasıl yansıyacağını düşünmüştün sen? Yıl 1917 ya da 2027 olsa da…

İşte bizler de şu hayat yolunda geldik, gidiyoruz. Zaten zor olan hayat yolculuğumuzda, birilerinin hayatına bir fazladan acı olmamak için neleri yapmaktan vazgeçmeliyiz, diye düşündük mü? Bu satırların sonunda “Co kim?” diye mi sordunuz? Burada Co hakkında yazılanlar bir kurguydu diyelim. Peki ama sizin hayatınızda da böyle insanlar var mı? Ya da bizim de Co gibi davrandığımız yerler var mı, ola ki? Unutmayalım…

Bir yüz yıl sonra biz de tarihin tozlu raflarında unutulmuş isimler olacağız.