Türkiye'de Eğitim Sistemi Tartışmaları: 2025-2026 Eğitim-Öğretim Yılı

Türkiye'de eğitim sistemi, 2025-2026 eğitim-öğretim yılı boyunca yoğun tartışmalara sahne oluyor. Milli Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) yayımladığı genelgeler, sınav takvimleri, ders çizelgeleri ve sosyal etkinlik talimatları, veliler, öğretmenler ve eğitim sendikaları arasında farklı tepkilere yol açıyor. Özellikle sınav sistemindeki düzenlemeler, imam hatip kökenli öğretmenlerin ders verme yetkisi, Ramazan ayı etkinlikleri ve müfredatın kademeli değişimi, "eğitimde maneviyat vurgusu mu yoksa laiklikten sapma mı?" sorusunu yeniden gündeme getiriyor.

Sınav Sisteminde İstikrar ve Ortak Yazılılar Devam Ediyor

MEB, 2026 yılı sınav uygulama takvimini Kasım 2025'te yayımlayarak öğrencilerin tedirginliğini gidermeye çalıştı. Liselere Geçiş Sistemi (LGS) merkezi sınavı 14 Haziran 2026'da, İlköğretim ve Ortaöğretim Kurumları Bursluluk Sınavı (İOKBS) ise 26 Nisan 2026'da yapılacak. 2025-2026 yılı için 6-10. sınıflarda ülke geneli ortak yazılı sınavlar belirlenen tarihlerde (örneğin 1. dönem 2. yazılılar Aralık 2025-Ocak 2026 arası) uygulanmaya devam ediyor. Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, çeşitli açıklamalarında "sınav sistemiyle ilgili herhangi bir değişiklik gündemimizde yok" diyerek, öğrencilerin kafasını karıştıran söylentilere son vermeye çalıştı. Ancak bazı eğitimciler, ortak sınavların yükünü ve süreç odaklı ölçme vurgusunun yeterince yerleşmediğini belirtiyor.

İmam Hatip Öğretmenlerinin Ders Verme Uygulaması Genişliyor

2025-2026 ders çizelgelerinde yapılan değişikliklerle, özellikle imam hatip ortaokullarında haftalık ders saatleri yeniden düzenlendi. Talim ve Terbiye Kurulu kararlarıyla, belirli okullarda imam hatip öğretmenleri, öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeyine göre Türkçe, yabancı dil, Kur'an-ı Kerim ve Arapça gibi dersleri haftada 5-6 saate kadar verebiliyor. Bu uygulama, Din Öğretimi Genel Müdürlüğü'nün önerileriyle hayata geçirildi ve bazı okullarda zümre öğretmenler kurulunca hazırlanan programlarla destekleniyor. Bakanlık, bunu "alan uzmanlaşması" ve "nitelik artışı" olarak savunurken, eleştirmenler imam hatip öğretmenlerinin genel eğitim derslerine girişinin seküler müfredatı etkileyebileceğini savunuyor. MEB, din dersi öğretmenlerinin uzmanlaşması için de YÖK ile koordineli çalışmalar yürütüyor.

Ramazan Ayında "Maarifin Kalbinde Ramazan" Etkinlikleri ve İlave Din İçerikleri

Şubat 2026'da Bakan Yusuf Tekin imzasıyla 81 ile gönderilen yazı, Ramazan ayı boyunca okullarda "Maarifin Kalbinde Ramazan" temalı etkinliklerin düzenlenmesini zorunlu kıldı. Temel Eğitim Genel Müdürlüğü ve Din Öğretimi Genel Müdürlüğü'nün hazırladığı rehberlerde, okul öncesi ve ilkokullarda Ramazan şenlikleri, ortaokul-liselerde "İftarda Konuşalım" söyleşileri, iftar programları, Ramazan günlüğü tutma, cami ziyaretleri, oruç çetelesi dağıtımı ve paylaşma temalı sosyal sorumluluk faaliyetleri yer alıyor. Etkinlikler, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında millî ve manevi değerleri (paylaşma, yardımlaşma, adalet, merhamet) güçlendirmeyi amaçlıyor. MEB, Ramazan ayının "millî birlik ve beraberlik" fırsatı sunduğunu vurguluyor. Ancak bu talimat, Eğitim-İş gibi sendikalar tarafından "laiklik ilkesine ve pedagojik ilkelere aykırı" bulunarak yargıya taşınma kararı alındı. Eleştirmenler, farklı inanç gruplarından öğrencilerin bulunduğu kamusal okullarda tek din odaklı etkinliklerin ayrıştırıcı olabileceğini, müfredatta yer almayan dinî ritüellerin ders saatlerine entegre edilmesinin Anayasa'ya aykırı olduğunu savunuyor. Bazı illerde öğle aralarının ibadet saatlerine göre düzenlendiği, öğrencilere başarı belgesi verildiği iddiaları da tartışmayı büyüttü.

Müfredatın Sürekli Değişimi ve "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"

2025-2026 yılı, "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"nin kademeli uygulandığı bir dönem. Model, anaokulu, ilkokul 1-2, ortaokul 5-6 ve lise 9-10. sınıflarda beceri temelli, süreç odaklı yaklaşımla uygulanıyor. Her yıl yaz aylarında öğretmen, akademisyen ve sektör geri bildirimleriyle revize edileceği belirtilen müfredat, rehberlik ve yönlendirme dersini zorunlu hale getiriyor, haftalık ders çizelgelerini güncelliyor. 2026'dan itibaren "Bilinçli Tüketici" gibi yeni derslerin eklenmesi planlanıyor. Bakanlık, yükün hafifletileceğini ve değerler eğitiminin güçleneceğini savunurken, muhalif kesimler sürekli değişikliklerin öğretmen ve öğrenci uyumunu zorlaştırdığını, ideolojik vurguların arttığını öne sürüyor.

Eğitimde Dengeli Bir Yaklaşım mı?

MEB'in son dönem adımları, "millî ve manevi değerleri" ön plana çıkaran bir vizyonu yansıtıyor. Ancak laiklik, eşitlik ve pedagojik bilim ilkeleri bağlamındaki eleştiriler, tartışmanın süreceğini gösteriyor. "Yeni müfredatın adı 'maarif' diye Arapça'ya sarılmış Türkiye Yüzyılı İdeolojik Eğitim Modeli; çocukları eleştirel düşünceden uzak, itaatkâr manevi yurttaş yapmaya çalışıyor." Yeni müfredatın “maarif” adıyla vurgulanması, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, adından itibaren Arapça kökenli bir kavrama sarılarak kendini açıkça ele veriyor. Bu yaklaşım; çocukları eleştirel düşünme, analitik akıl yürütme ve sorgulama yeteneklerinden sistematik olarak uzak tutmayı hedefliyor. Aşırı maneviyat vurgusuyla korku iklimi yaratılan, kayıtsız şartsız itaatkâr ve teslimiyetçi bireyler yetiştirmeyi amaçlayan bu model, sonuçta belli bir ideolojik kalıba sıkıştırılmış, sorgusuz-sukûnetçi bir kitle üretmeyi öngörüyor. Veliler ve öğretmenler, eğitim politikalarının şeffaf, kapsayıcı ve bilimsel temelli olmasını bekliyor. Eğitim sendikaları ve sivil toplum kuruluşları, konuları yakından takip ederek gerekli hukuki adımları atmaya hazırlanıyor.