Peru’da "Lanetli Koltuk" Yine Boşaldı

Başkan Jeri Görevden Azledildi, 10 Yılda 8. Lider Gitti!

Latin Amerika ülkesi Peru, siyasi tarihindeki en çalkantılı dönemlerden birini yaşıyor. Başkent Lima’daki Kongre’de yapılan oylamada, Devlet Başkanı Jeri, "kalıcı ahlaki yetersizlik" suçlamasıyla görevden alındı. Seçimlere sadece iki ay kala alınan bu karar, Peru’nun 2016’dan bu yana yaşadığı yönetim krizinin derinliğini bir kez daha gözler önüne serdi.

Peru Kongresi, bir kez daha tarihi bir oturuma sahne oldu. Sağ görüşlü Devlet Başkanı Jeri hakkında yürütülen azil sürecinde yapılan oylamada, 75 kabul, 24 ret ve 3 çekimser oy kullanıldı. Bu sonuçla birlikte Jeri, devlet başkanlığı koltuğunu kaybetti. Jeri’nin görevden alınmasının arkasındaki temel gerekçe, devletle iş yapan Çinli iş insanlarıyla gerçekleştirdiği "yarı gizli" görüşmelerin basına sızması ve bazı kamu görevlilerinin işe alımında usulsüzlük yapıldığına dair güçlü deliller oldu.

Muhafazakârların Desteği Neden Çekildi?

Başkan Jeri, göreve gelirken Kongre’deki çoğunluğu elinde bulunduran muhafazakâr partilerin tam desteğine sahipti. Ancak patlak veren skandallar, bu ittifakı çatırdattı. Özellikle Çinli şirketlerle yapılan anlaşmalarda şeffaflığın olmaması ve Jeri’nin yakın çevresini liyakatsiz bir şekilde kritik pozisyonlara getirmesi, sağ kanatta büyük rahatsızlık yarattı. Hakkında açılan soruşturmaların halk nezdinde büyük tepki toplaması üzerine muhafazakâr blok, "seçim öncesi zarar görmemek adına" Jeri’nin ipini çekti.

Kimdir Bu Jeri?

Eski Devlet Başkanı Dina Boluarte’nin 10 Ekim 2025’te "kalıcı ahlaki yetersizlik" nedeniyle görevden alınmasının ardından koltuğa oturan Jeri, ülkeyi seçime götürecek "geçiş figürü" olarak görülüyordu. Siyasi kariyerinde daha önce teknokrat kimliğiyle ön plana çıkan Jeri, kısa süren başkanlığı boyunca ekonomik istikrar vaat etmişti. Ancak "Perulu siyasetçilerin kronik hastalığı" olan yolsuzluk iddiaları, onun da siyasi kariyerini başkanlık koltuğunda bitirdi.

2016’dan Bugüne: Peru’nun "Başkan Dayanmayan" Demokrasisi

Jeri’nin azledilmesiyle birlikte Peru, 2016 yılından bu yana tam 8 farklı devlet başkanı görmüş oldu. Bu durum, ülkedeki siyasi sistemin ne kadar kırılgan olduğunu kanıtlıyor. İşte o fırtınada savrulan isimler:

• Pedro Pablo Kuczynski (2016-2018): Odebrecht yolsuzluk skandalı nedeniyle istifa etmek zorunda kaldı.

• Martin Vizcarra (2018-2020): Rüşvet iddiaları ve pandemi yönetimindeki başarısızlık gerekçesiyle Kongre tarafından azledildi.

• Manuel Merino (2020): Vizcarra'nın yerine geçti ancak ülke çapındaki kanlı protestolar nedeniyle sadece 5 gün görevde kalabildi.

• Francisco Sagasti (2020-2021): Geçici başkan olarak ülkeyi seçime götürdü ve görevini devretti.

• Pedro Castillo (2021-2022): Kongre’yi feshetmeye çalışarak bir "sivil darbe" girişiminde bulundu, azledildi ve tutuklandı.

• Dina Boluarte (2022-2025): Protestoların gölgesinde ülkeyi yönetti ancak o da selefleri gibi "ahlaki yetersizlik" suçlamasıyla 10 Ekim 2025'te koltuğunu kaybetti.

• Ve Son Olarak Jeri (2025-2026): Çinli şirketlerle ilişkileri nedeniyle görevden alındı.

Şimdi Ne Olacak?

Peru Anayasası gereği Kongre, bugün kendi içinden yeni bir Meclis Başkanı seçecek. Bu kişi, 28 Temmuz 2026 tarihine kadar devlet başkanlığı görevini vekaleten yürütecek. Ülke, iki ay sonra sandık başına giderek bu siyasi kaosa son verecek yeni liderini seçmeye çalışacak. Ancak uzmanlar, Kongre ve Başkanlık arasındaki yetki savaşı bitmedikçe, Peru’da istikrarın zor sağlanacağı görüşünde.