Pezeşkiyan'dan ABD ve İsrail'e Net Mesaj

"İsteseler de İstemeseler de Kendi Ayaklarımız Üzerinde Duracağız!"

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkesinin maruz kaldığı ağır ekonomik yaptırımlar ve jeopolitik baskılara karşı "iç dayanışma ve yerli üretim" formülünü masaya koydu. Avrupa, ABD ve İsrail'i açıkça hedef alan Pezeşkiyan, üniversiteleri ve girişimcileri ulusal kalkınma seferberliğine çağırırken; bu vizyon, Tahran'ın yeni dönemdeki dijital ve teknolojik bağımsızlık stratejisinin en net ilanı oldu.

Ortadoğu'da artan bölgesel gerilimlerin ve bitmek bilmeyen ambargoların gölgesinde ülkesini yöneten İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Tahran'ın yeni dönem hayatta kalma stratejisini açıkladı. Dış politikada Batı ile nükleer müzakerelerin tıkandığı bir süreçte Pezeşkiyan, çözümün dışarıda taviz vermek değil, içerideki entelektüel ve ticari dinamikleri harekete geçirmek olduğunu vurguladı.

"Bizi Kendilerine Bağımlı Görmek İstiyorlar"

Tahran yönetiminin devrimden bu yana sürdürdüğü "direniş" söylemini güncel bir ekonomik çerçeveye oturtan Pezeşkiyan, dış aktörlerin İran'ı zayıflatma çabalarına dikkat çekti. Özellikle teknoloji ve sanayi alanındaki ambargolara atıfta bulunan İran Cumhurbaşkanı, şu çarpıcı ifadeleri kullandı:

"Avrupa, ABD ve soykırımcı İsrail, bizim kendi ayaklarımız üzerinde durmamızı kesinlikle istemiyor. Bizi sürekli dışarıya bağımlı, teknoloji üretemeyen veya krizlerle boğuşan bir ülke olarak görmek istiyorlar. Ancak biz, ulusal birliğimizle onların bu beklentilerini boşa çıkaracak ve kendi ayaklarımız üzerinde durmayı başaracağız."

"Dijital Açılım" Vizyonu Sahaya İniyor

Cumhurbaşkanı'nın açıklamalarındaki en can alıcı nokta ise bu dış baskıyı kırmak için işaret ettiği adresler oldu: Girişimciler ve üniversiteler.

Hatırlanacağı üzere, geçtiğimiz dönemde sitemizde yer alan "Tahran'da Dijital Açılım Sinyali" başlıklı haberimizde, Pezeşkiyan'ın dijital ekonomiyi canlandırmak, teknoloji ekosistemini büyütmek ve internet kısıtlamalarını esnetmek yönündeki yeni vizyonunu okurlarımıza aktarmıştık. Pezeşkiyan'ın bugünkü "girişimcilere" yönelik çağrısı, o dijital açılım stratejisinin sahaya yansıyan ikinci perdesi niteliğini taşıyor. Yönetim; Batı'nın finans ve teknoloji ambargosunu, içerideki start-up'ları, yerli yazılımcıları ve üniversite-sanayi iş birliğini destekleyerek aşmayı hedefliyor.

Analiz: Tahran "Bilgi Ekonomisine" Geçebilir mi?

Siyasi ve ekonomik analistler, Pezeşkiyan'ın bu çıkışını İran'ın klasik "Direniş Ekonomisi" doktrininden, "Bilgi Tabanlı Ekonomi" (Knowledge-based economy) modeline geçiş çabası olarak değerlendiriyor:

• Toplumsal Mutabakat ve Gençlik: Ülke içindeki ekonomik hoşnutsuzluğun ve genç işsizliğinin farkında olan Pezeşkiyan, "ortak çaba" diyerek özellikle Z kuşağını ve eğitimli kesimi sisteme entegre etmeye çalışıyor.
• Beyin Göçüne Karşı Kalkan: Ambargolar kadar İran'ı zorlayan bir diğer konu da nitelikli beyin göçü. Üniversitelere yapılan çağrı ve girişimcilere vaat edilen alan, ülkedeki mühendislerin ve bilim insanlarının Batı'ya göçünü engellemek için atılmış stratejik bir adım.
• Teknolojik Bağımsızlık Zorunluluğu: SİHA üretiminden siber güvenliğe kadar birçok alanda kendi kendine yetmek zorunda olan İran, askeri teknolojilerdeki başarısını sivil ekonomiye ve dijital pazara da entegre etmek zorunda olduğunun bilincinde.

Pezeşkiyan, uluslararası arenada giderek daralan çemberi, içerideki "dijital ve akademik" potansiyeli serbest bırakarak yarmayı planlıyor. Ancak sansür politikaları ile inovasyon ihtiyacı arasındaki derin çelişkinin nasıl aşılacağı, bu stratejinin kaderini belirleyecek.